Een zwembadrand plaatsen gaat in een paar vaste stappen: nauwkeurig meten, de juiste randen bestellen en bepalen hoe u de hoeken maakt, een stevige en vlakke ondergrond maken en de randen in een passende lijm of mortel leggen. Het leggen zelf valt meestal mee. De meeste problemen ontstaan eerder, bij een verkeerde maat of een ondergrond die later gaat zakken. Zo pakt u het aan.
Eerst kiezen: materiaal, afwerking en neus
Bij Stones4U vindt u zwembadranden van hardsteen, basalt, graniet en keramiek. De natuurstenen randen zijn vaak 3/5 cm dik: de plaat zelf is 3 cm, aan de waterkant is de neus dikker uitgevoerd zodat de rand er steviger uitziet. Keramische randen zijn dunner, bijvoorbeeld 2/5 cm, in lengtes van 80 of 90 cm en ongeveer 34,5 cm diep.
Voor de afwerking ziet u bij natuursteen vooral gezoet en gevlamd. Gezoet is glad geschuurd en oogt rustig. Gevlamd is ruwer en voelt stroever aan, en daarom kiezen veel mensen rond het water voor een gevlamd oppervlak. Controleer bij elk product wat de fabrikant over de slipweerstand zegt.
Dan de neus. Een rechte neus geeft een strak, modern bad. Een ronde neus is zachter, prettiger als u op de rand zit en met de benen in het water hangt. Hardsteen zwembadranden en basalt zwembadranden zijn er met beide neusvormen.
Meten en bestellen: hoeken en zaagwerk
Meet elke zijde van het bad apart. Een bad dat op tekening 8 bij 4 meter is, blijkt in de praktijk vaak een paar centimeter af te wijken, en dat merkt u pas bij de laatste rand. Meet daarom aan de bovenkant van de badwand, op de plek waar de rand echt komt te liggen.
Daarna rekent u per zijde:
- Meet elke zijde door tot in de hoek. Bij een hoek in verstek loopt de rand door tot het hoekpunt.
- Deel de rest door de lengte van één rand plus de voeg.
- Rond naar boven af. Wat overblijft wordt een passtuk.
- Bestel een of twee randen extra voor breuk of een mislukte zaagsnede.
Een hoek maakt u meestal van twee gewone randen die in verstek worden gezaagd, allebei onder 45 graden. De neus loopt dan netjes door om de hoek. Bij natuursteen zijn soms ook kant en klare hoekstukken te krijgen. Vraag ons gerust wat er bij uw rand mogelijk is. Bij een ronde neus is dat precies werk, want een zaagsnede die net niet klopt, ziet u meteen. Dat zaagwerk kunnen wij ook voor u verzorgen: geef bij uw bestelling de maten en de hoeken van uw bad door, dan komen de randen op maat bij u aan. Een binnenhoek, een trap of een bad met ronde vormen vraagt meer zaagwerk. Zaagt u liever zelf, gebruik dan een natte steenzaag met een diamantblad dat geschikt is voor het materiaal.
Een tip die veel ergernis scheelt: leg alles eerst droog uit. Begin bij de hoeken en werk naar het midden van elke zijde. Het passtuk komt dan op een plek die minder opvalt, bijvoorbeeld achter de trap of bij de technische hoek, en niet midden in het zicht vanaf het terras.
Een ondergrond die niet beweegt
Een zwembadrand ligt meestal deels op de bovenkant van de badwand of de betonnen kraag van het bad en deels op de ondergrond eromheen. Die ondergrond moet stevig en vlak zijn en mag niet nazakken. Bij een betonnen bad is de kraag vaak al een goede basis. Bij een bad van polyester of met een stalen wand en liner ligt het anders: daar mag de rand soms niet direct op de wand rusten, en is een aparte betonnen ring rondom het bad nodig. Overleg dat met uw zwembadbouwer voordat u begint, want hij kent de constructie.
Het terras dat aansluit op de rand legt u op een goed verdichte fundering. Zakt het terras na een jaar een centimeter, dan ziet u dat direct aan de rand.
Lijm of mortel?
Welke methode past, hangt af van het materiaal en de ondergrond. Natuursteen wordt vaak gelegd in een mortelbed of met een flexibele lijm voor buiten. Bij natuursteen kiezen veel mensen een trasmortel of een lijm die speciaal voor natuursteen is gemaakt, om de kans op vlekken en uitbloei te beperken. Graniet zwembadranden verwerkt u op dezelfde manier, maar kijk ook daar naar het advies voor die steensoort.
Keramische zwembadranden worden verlijmd met een flexibele tegellijm voor buiten. Keramiek neemt weinig water op, dus de lijm moet goed hechten, en vaak wordt de achterkant ingestreken met een hechtlaag. Zorg bij keramiek voor een volledig gevulde lijmlaag zonder holle plekken onder de neus.
Volg altijd de verwerkingsvoorschriften van de lijmfabrikant: welke temperatuur, hoe lang de lijm verwerkbaar is en hoe lang het moet uitharden. Vraag ook na of de lijm geschikt is voor contact met chloor of zout water als u dat in het bad gebruikt.
Hoe ver steekt de rand over het water?
Daar is geen vaste maat voor. Veel mensen kiezen een kleine overstek, zodat de bovenkant van de badwand, het linerprofiel of de skimmer net uit het zicht valt. Te veel overstek is niet slim, want het grootste deel van de rand moet gewoon op de ondergrond rusten. Bij een bad met een rolluik of een afdekking speelt de overstek ook mee in hoe die gaat sluiten. De juiste maat stemt u daarom af met uw zwembadbouwer.
Let ook op het afschot. Meestal laat u de rand heel licht van het bad af aflopen, zodat regenwater met zand en blad naar het terras loopt en niet het water in.
Leggen, stap voor stap
- Span een draad langs elke zijde en controleer de hoogte met een waterpas.
- Leg de hoeken als eerste, die bepalen de lijn.
- Breng lijm of mortel aan op de ondergrond en zo nodig op de achterkant van de rand.
- Leg de rand, klop hem aan met een rubberen hamer en controleer hoogte en afschot.
- Houd de voegen gelijk met afstandhouders.
- Veeg lijm- of mortelresten direct weg, voordat ze uitharden op de steen.
- Laat alles uitharden zoals de fabrikant voorschrijft, voordat u op de rand loopt.
Voegen en afwerken
Voeg de randen met een voegmortel die geschikt is voor buiten en voor gebruik bij een zwembad. Waar de rand aansluit op een andere constructie, zoals de badwand of een muur, wordt vaak een elastische voeg gebruikt, zodat kleine bewegingen geen scheuren geven. Natuursteen kunt u daarna impregneren als u vlekken van zonnebrand of blad wilt beperken. Vraag bij het product na wat geschikt is.
Wacht met het vullen van het bad of met zwemmen tot lijm en voeg volgens de fabrikant volledig zijn uitgehard. Twijfelt u over de maat van de randen of de hoeken, meet dan nog een keer na voordat u bestelt. Dat is de goedkoopste stap van het hele project.
